مقاله آموزشی برنامه نویسی: نصب تصویری #C در VS Code - اجرای اولین برنامه سی شارپ در VSCODE

پیش‌نیازها

- سیستم‌عامل: ویندوز، macOS یا لینوکس (دستورات ممکن است کمی متفاوت باشند، اما اصول یکی است).
- VS Code: نصب‌شده باشد (در صورت نداشتن، از [وب‌سایت رسمی](https://code.visualstudio.com/) دانلود و نصب کنید).

نصب .NET SDK

برای توسعه برنامه‌های #C به .NET SDK نیاز داریم. این بسته شامل کامپایلر، ابزارهای خط فرمان و کتابخانه‌های لازم است.

1. به آدرس https://dotnet.microsoft.com/download بروید.
2. آخرین نسخه پایدار SDK را متناسب با سیستم‌عامل خود دانلود کنید (مثلاً نسخه ۸ یا ۹).
3. فایل نصب را اجرا کرده و مراحل نصب را طی کنید.

پس از نصب، یک ترمینال (Command Prompt در ویندوز یا Terminal در مک/لینوکس) باز کنید:

و دستور زیر را اجرا کنید تا از نصب موفق مطمئن شوید:

dotnet --version

اگر نسخه SDK نمایش داده شود، نصب با موفقیت انجام شده است.

نصب افزونه #C برای VS Code

VS Code به‌صورت پیش‌فرض از #C پشتیبانی نمی‌کند، بنابراین باید افزونه رسمی مایکروسافت را نصب کنیم.

1. VS Code را باز کنید.
2. از نوار کناری سمت چپ، آیکون Extensions (یا کلیدهای ترکیبی `Ctrl+Shift+X`) را کلیک کنید.
3. در کادر جستجو، عبارت #C را تایپ کنید.
4. افزونه #C نوشته شده توسط Microsoft را پیدا کرده و روی Install کلیک کنید. (VPN را روشن کن)

این افزونه امکاناتی مانند هایلایت syntax، Intellisense، دیباگ و پشتیبانی از پروژه‌های .NET را فراهم می‌کند.

ایجاد یک پروژه جدید #C

برای مدیریت کدها از ساختار پروژه‌های .NET استفاده می‌کنیم. یک پروژه جدید کنسول (Console Application) می‌سازیم.

1. vscode را ببندید
2. روی desktop خود یک فولدر بنام Kingeto ایجاد و آن روی آیکن vscode دراگ و ول کنید:
3. حال پروژه بطور مستقیم در فولدر Kingeto قرار گرفته است.
4. وارد ترمینال (terminal) شوید
3. دستور زیر را اجرا کنید:

dotnet new console -n Kingeto

`dotnet new console`: قالبی برای ساخت برنامه کنسول.
`-n Kingeto`: نام پروژه را مشخص می‌کند (می‌توانید هر نامی بگذارید).

پس از اجرا، پوشه‌ای به نام `Kingeto` با فایل‌های اولیه ساخته می‌شود.

4. وارد پوشه پروژه شوید:

cd Kingeto

5. برای باز کردن این پوشه در VS Code، می‌توانید دستور زیر را در همان ترمینال اجرا کنید:

code .

این کار یک پنجره جدید VS Code با پروژه باز می‌کند.

آشنایی با ساختار پروژه

در پنجره VS Code، در بخش Explorer (سمت چپ) فایل‌های زیر را می‌بینید:

- Program.cs: فایل اصلی کد #C که شامل متد `Main` است.
- kingeto.csproj: فایل تعریف پروژه که وابستگی‌ها و تنظیمات کامپایل را مشخص می‌کند.
- obj و bin (پس از اولین کامپایل ساخته می‌شوند): پوشه‌های موقت و خروجی.روی Program.cs دابل‌کلیک کنید تا محتوای آن را ببینید. به‌طور پیش‌فرض یک برنامه ساده "Hello World" نوشته شده است:

// See https://aka.ms/new-console-template for more information
Console.WriteLine("Hello, World!");

نوشتن کد (یک مثال ساده)

بیایید برنامه را کمی تغییر دهیم. مثلاً نام کینگتو را چاپ کنیم.کد داخل Program.cs را با کد زیر جایگزین کنید:

// See https://aka.ms/new-console-template for more information
Console.WriteLine("Hello, Kingeto!");

ابتدا با ctrl+s برنامه را ذخیره کنید (اجباری)
سپس در ترمینال دستور زیر را نوشته و enter کنید:

dotnet run

انواع اجرای برنامه

برای اجرای برنامه دو روش داریم:

روش اول: استفاده از ترمینال داخلی

1. ترمینال VS Code را باز کنید (اگر باز نیست).
2. مطمئن شوید در مسیر پروژه هستید (جایی که فایل `.csproj` وجود دارد).
3. دستور زیر را اجرا کنید:

dotnet run

خروجی برنامه در ترمینال نمایش داده می‌شود. از شما نام خواسته می‌شود، آن را وارد کرده و نتیجه را ببینید.

روش دوم: استفاده از Debugger (برای اجرای همراه با دیباگ)

1. در خطوط کنار شماره خطوط (gutter) کلیک کنید تا یک breakpoint (نقطه توقف) بگذارید (مثلاً روی خط `Console.WriteLine($"سلام...");`).
2. از نوار سمت چپ، آیکون Run and Debug (یا کلید `Ctrl+Shift+D`) را انتخاب کنید.
3. روی Run and Debug کلیک کنید. اگر برای اولین بار است، گزینه #C را انتخاب کنید.
4. برنامه اجرا شده و در breakpoint متوقف می‌شود. می‌توانید متغیرها را بررسی کرده و با کلیدهای F10 (گام به گام) و F5 (ادامه) پیش بروید.

مرحله ۷: دیباگ کردن برنامه (اشکال‌زدایی)

دیباگر ابزار قدرتمندی برای یافتن خطاهاست. برای آشنایی بیشتر:

1. در برنامه یک اشکال عمدی ایجاد کنید. مثلاً متغیر `name` را تعریف نکنید و مستقیم استفاده کنید.
2. breakpoint بگذارید و برنامه را با دیباگ اجرا کنید.
3. با حرکت روی متغیرها، مقدار آن‌ها را ببینید.
4. از پنجره WATCH برای نظارت بر عبارات خاص استفاده کنید.

پس از اطمینان از صحت کد، می‌توانید اشکال را برطرف کنید.

افزودن کد بیشتر (ورودی گرفتن از کاربر)

بیایید یک تابع ساده جمع دو عدد را اضافه کنیم تا با اعداد هم کار کنیم. کد زیر را به متد `Main` اضافه کنید (بعد از بخش قبلی):

Console.WriteLine("عدد اول را وارد کنید:");
int num1 = Convert.ToInt32(Console.ReadLine());

Console.WriteLine("عدد دوم را وارد کنید:");
int num2 = Convert.ToInt32(Console.ReadLine());

int sum = num1 + num2;
Console.WriteLine($"حاصل جمع: {sum}");

توجه: متد `Convert.ToInt32` ممکن است در صورت ورودی غیرعددی خطا بدهد. برای سادگی از همین استفاده می‌کنیم.

حالا برنامه را با `dotnet run` اجرا کنید و نتیجه را ببینید.

استفاده از IntelliSense و تکمیل خودکار کد

هنگام تایپ کد در VS Code، افزونه #C به‌طور خودکار پیشنهادهایی نمایش می‌دهد (IntelliSense). مثلاً وقتی `Console.` را تایپ می‌کنید، لیست متدها و خصوصیات ظاهر می‌شود. با فشردن `Tab` یا `Enter` می‌توانید گزینه مورد نظر را انتخاب کنید.

همچنین با راست‌کلیک روی یک متد و انتخاب Go to Definition می‌توانید به تعریف آن بروید.

مرحله ۱۰: اضافه کردن یک کلاس جدید
برای سازماندهی بهتر کد، معمولاً کلاس‌های جداگانه می‌سازیم. یک فایل جدید به نام Calculator.cs در پوشه پروژه ایجاد کنید (از آیکون New File در Explorer) و کد زیر را در آن قرار دهید:

using System;

namespace MyFirstApp
{
    public class Calculator
    {
        public int Add(int a, int b)
        {
            return a + b;
        }

        public int Subtract(int a, int b)
        {
            return a - b;
        }
    }
}

حالا در `Program.cs` می‌توانید از این کلاس استفاده کنید:

Calculator calc = new Calculator();
int result = calc.Add(10, 5);
Console.WriteLine($"10 + 5 = {result}");

برنامه را اجرا کنید تا نتیجه ببینید.

نتیجه‌گیری و منابع بیشتر

تبریک! شما موفق شدید اولین برنامه #C خود را در VS Code ایجاد، اجرا و دیباگ کنید. اکنون با مفاهیم پایه‌ای مانند پروژه‌های .NET، استفاده از ترمینال، افزونه #C و دیباگر آشنا شدید.

برای ادامه یادگیری: