درد و دل

شاید تعجب کنید که با سن 36 سال و مشغله فراوان برنامه نویسی و زندگی، یکی از برآشفتگی های کنونی من (در این لحظه) عدم دسترسی به Roblox از طریق PC است! 

مقدمه

Roblox به عنوان یکی از محبوب‌ترین پلتفرم‌های بازی آنلاین در جهان، کاربران بسیاری در ایران دارد. متأسفانه به دلیل تحریم‌های اعمال‌شده، دسترسی به این بازی برای کاربران ایرانی با محدودیت مواجه است . رایج‌ترین راهکار برای دور زدن این محدودیت‌ها، استفاده از وی‌پی‌ان (VPN) است. با این حال، تجربه کاربران نشان می‌دهد که عملکرد VPNها روی پلتفرم‌های مختلف یکسان نیست و گاهی اوقات شاهد رفتارهای متناقض مانند مورد اشاره کاربر هستیم: کارکرد صحیح روی موبایل و عدم کارکرد روی کامپیوتر با همان اتصال اینترنت و همان سرویس VPN.

بخش اول: شناخت ماهیت مشکل

۱.۱ تفاوت معماری شبکه در سیستم‌عامل‌های موبایل و دسکتاپ

ویندوز (رایج‌ترین سیستم‌عامل کامپیوتر) و اندروید/iOS (سیستم‌عامل‌های موبایل) از نظر مدیریت اتصالات شبکه و پشته TCP/IP تفاوت‌های اساسی دارند. VPNها در موبایل معمولاً به صورت سیستمی و در سطح هسته (kernel-level) یا با استفاده از APIهای اختصاصی مانند VpnService در اندروید پیاده‌سازی می‌شوند. این در حالی است که بسیاری از VPNهای ویندوزی ممکن است به صورت نرم‌افزاری و در سطح کاربر (user-space) اجرا شوند و توانایی یکسانی در intercept کردن تمام ترافیک نداشته باشند.

۱.۲ نحوه تونل‌زنی و پروتکل‌های مورد استفاده

• VPNهای موبایل اغلب از پروتکل‌های بهینه‌سازی شده برای شبکه‌های همراه مانند IKEv2 یا WireGuard استفاده می‌کنند. در مقابل، نسخه ویندوزی همان VPN ممکن است همچنان از پروتکل قدیمی‌تر OpenVPN یا L2TP بهره ببرد که پایداری کمتری دارد و بیشتر در معرض شناسایی یا مسدودیت توسط سیستم‌های تشخیص تحریم قرار می‌گیرد .

بخش دوم: دلایل فنی عدم اتصال روی کامپیوتر

۲.۱ تشخیص VPN توسط Roblox

• تحقیقات و گزارش‌های موجود در انجمن‌های تخصصی Roblox نشان می‌دهد که این پلتفرم مکانیزم‌هایی برای تشخیص و مسدودسازی کاربران VPN دارد. یکی از توسعه‌دهندگان Roblox در این خصوص توضیح داده است: «شاید Roblox کاربران دارای VPN را به عنوان افرادی بدون اتصال اینترنت تشخیص دهد» . این تشخیص می‌تواند وابسته به پلتفرم باشد؛ به این معنا که الگوریتم‌های سمت سرور ممکن است بسته به نوع درخواست (موبایل یا دسکتاپ) رفتار متفاوتی نشان دهند.

۲.۲ تفاوت در امضای دیجیتال (Fingerprinting) مرورگر و کلاینت

• وقتی از طریق کامپیوتر به Roblox متصل می‌شوید، اطلاعات بیشتری نسبت به موبایل در اختیار سرور قرار می‌گیرد. مرورگرهای دسکتاپ اطلاعات دقیق‌تری از سیستم‌عامل، رزولوشن صفحه‌نمایش، فونت‌های نصب‌شده و حتی افزونه‌های مرورگر را ارسال می‌کنند. این اطلاعات می‌تواند به سرورهای Roblox کمک کند تا الگوهای ترافیک VPN را با دقت بیشتری شناسایی کنند.

۲.۳ مشکل IPv6 و تداخل با VPN

• بسیاری از ISPهای ایرانی به صورت پیش‌فرض از IPv6 پشتیبانی نمی‌کنند یا پشتیبانی ناقصی دارند. با این حال، سیستم‌عامل ویندوز ممکن است به طور پیش‌فرض IPv6 را فعال داشته باشد. وقتی VPN متصل می‌شود، گاهی اوقات ترافیک IPv6 از تونل VPN عبور نمی‌کند (مسئله‌ای که با نام "DNS leak" یا "IPv6 leak" شناخته می‌شود). در این حالت، درخواست‌های اتصال به Roblox ممکن است از مسیر IPv6 ارسال شوند که تحریم هستند، در حالی که موبایل به دلیل تنظیمات متفاوت، صرفاً از IPv4 استفاده می‌کند.

۲.۴ تفاوت در کش (Cache) و DNS

• نسخه موبایل و دسکتاپ Roblox از مکانیزم‌های متفاوتی برای کش کردن اطلاعات DNS و داده‌های سرور استفاده می‌کنند. ممکن است کش DNS روی کامپیوتر شما حاوی اطلاعات قدیمی و مرتبط با IPهای تحریم‌شده باشد، در حالی که موبایل این اطلاعات را به‌روزرسانی کرده است.

۲.۵ محدودیت‌های نرم‌افزاری VPN در نسخه ویندوز

برخی از ارائه‌دهندگان VPN، نسخه‌های موبایل و دسکتاپ نرم‌افزار خود را با اولویت‌های متفاوتی توسعه می‌دهند. ممکن است نسخه اندروید VPN شما دارای قابلیت "split tunneling" هوشمند یا "kill switch" بهینه‌تری باشد که تداخل کمتری با بازی ایجاد می‌کند. در انجمن Roblox، کاربران گزارش داده‌اند که برخی VPNها (مانند TunnelBear) روی برخی پلتفرم‌ها کار می‌کنند و روی برخی دیگر نه .

۲.۶ فایروال ویندوز و نرم‌افزارهای امنیتی

• ویندوز دیفندر یا فایروال‌های شخص ثالث ممکن است ترافیک VPN را به دلایل امنیتی محدود کنند. این مسئله در موبایل کمتر رخ می‌دهد، زیرا سیستم‌عامل‌های موبایل کنترل سختگیرانه‌تری بر نرم‌افزارها اعمال می‌کنند و اجازه نمی‌دهند یک برنامه به راحتی ترافیک برنامه دیگر را مسدود کند.

بخش سوم: راهکارهای عملی

۳.۱ راهکارهای سریع و ساده

• پاکسازی کش DNS در ویندوز: دستور `ipconfig /flushdns` را در خط فرمان (CMD) با دسترسی Administrator اجرا کنید.
• تغییر DNS سرور: از DNSهای عمومی و مطمئن مانند Google DNS (`8.8.8.8` و `8.8.4.4`) یا Cloudflare DNS (`1.1.1.1`) استفاده کنید.
• غیرفعال‌سازی IPv6: از طریق Network Settings ویندوز، پروتکل IPv6 را برای اتصال اینترنت خود غیرفعال کنید.
• اجرا به عنوان Administrator: نرم‌افزار VPN و بازی Roblox را با دسترسی Administrator اجرا کنید تا تداخلات امنیتی کاهش یابد.

۳.۲ راهکارهای پیشرفته

• تغییر پروتکل VPN: در تنظیمات نرم‌افزار VPN خود، پروتکل را تغییر دهید. اگر از OpenVPN استفاده می‌کنید، به IKEv2 یا WireGuard سوئیچ کنید .
• استفاده از سرویس‌های اختصاصی کاهش پینگ: شرکت‌های ایرانی خدماتی با عنوان "کاهش پینگ" ارائه می‌دهند که به صورت اختصاصی برای بازی‌هایی مثل Roblox طراحی شده‌اند و پایداری بیشتری نسبت به VPNهای عمومی دارند .
• نصب نسخه UWP به جای نسخه Win32: Roblox فروشگاهی در ویندوز (Microsoft Store) نیز دارد. نسخه UWP (Universal Windows Platform) گاهی اوقات با VPNها سازگاری بهتری نشان می‌دهد.
• استفاده از VPN Bonding: سرویس‌هایی مانند Speedify با ترکی همزمان چند اتصال اینترنتی (وای‌فای + دیتای موبایل) یک تونل پایدار ایجاد می‌کنند که قطعی و نوسان ندارد .
• اشتراک‌گذاری اینترنت از موبایل: به جای استفاده مستقیم از VPN روی کامپیوتر، اینترنت موبایل را از طریق USB Tethering یا وای‌فای با کامپیوتر به اشتراک بگذارید. در این حالت، کل ترافیک کامپیوتر از مسیر موبایل عبور می‌کند که VPN روی آن فعال است.

۳.۳ تنظیمات پیشنهادی برای VPN

• - فعال‌سازی گزینه "Obey VPN settings for all connections" یا مشابه آن
• - غیرفعال‌سازی "IPv6 Leak Protection" (اگر باعث مشکل می‌شود)
• - انتخاب سرورهای نزدیک‌تر مانند سرورهای ترکیه یا آلمان برای کاهش پینگ
• - استفاده از حالت "Stealth" یا "Obfuscated" در صورت وجود

بخش چهارم: تحلیل فنی عمیق‌تر

۴.۱ مکانیزم تشخیص تحریم در Roblox

• Roblox از سرویس‌های شخص ثالث برای تشخیص IPهای متعلق به دیتاسنترها و VPNها استفاده می‌کند. این سرویس‌ها پایگاه‌داده‌ای از IPهای شناخته‌شده دارند. زمانی که شما به Roblox متصل می‌شوید، IP شما با این پایگاه‌داده مقایسه می‌شود. اگر IP جزو محدوده‌های تحریمی یا VPN باشد، اتصال قطع می‌شود.

۴.۲ تفاوت موبایل و کامپیوتر در NAT و مسیریابی

• اپراتورهای موبایل معمولاً از NAT سنگین در سطح شبکه خود استفاده می‌کنند. این بدان معناست که صدها کاربر موبایل ممکن است از یک IP عمومی برای اتصال به اینترنت استفاده کنند. تشخیص اینکه کدام یک از این کاربران از VPN استفاده می‌کنند برای سرورهای Roblox دشوارتر است. در مقابل، اینترنت خانگی (که کامپیوتر شما به آن متصل است) معمولاً IP اختصاصی‌تری دارد و رفتار کاربر راحت‌تر ردیابی می‌شود.

نقش MTU در اتصال

MTU یا Maximum Transmission Unit یکی از پارامترهای فنی است که می‌تواند باعث قطع اتصال شود. VPNها معمولاً MTU را کاهش می‌دهند تا فضایی برای هدرهای رمزنگاری باقی بماند. اگر MTU تنظیم‌شده توسط VPN روی ویندوز با شبکه شما سازگار نباشد، بسته‌های داده ممکن است از بین بروند و اتصال قطع شود. در موبایل، این تنظیمات به صورت خودکار و بهینه انجام می‌شود.

نتیجه‌گیری

عدم اتصال Roblox روی کامپیوتر با وجود کارکرد روی موبایل، پدیده‌ای رایج و چندعاملی است. این مسئله ناشی از تفاوت در معماری شبکه، مکانیزم‌های تشخیص VPN، تنظیمات DNS، پروتکل‌های مورد استفاده و حتی سیاست‌های امنیتی سیستم‌عامل‌هاست. راهکار رفع مشکل نیازمند رویکردی سیستماتیک است: از پاکسازی کش DNS و تغییر پروتکل VPN گرفته تا استفاده از سرویس‌های اختصاصی کاهش پینگ یا اشتراک‌گذاری اینترنت از موبایل.

با توجه به ماهیت پویای تحریم‌ها و به‌روزرسانی‌های مداوم Roblox، هیچ راهکار دائمی وجود ندارد و کاربران باید انعطاف‌پذیری لازم برای امتحان روش‌های مختلف را داشته باشند. در نهایت، استفاده از VPNهای باکیفیت که به صورت ویژه برای گیمینگ بهینه شده‌اند و توجه به تنظیمات دقیق شبکه در ویندوز، شانس موفقیت را افزایش می‌دهد.