WinForms از یک مدل رویدادی نسبتاً مستقیم برای پیاده‌سازی Drag & Drop بهره می‌برد که بیشتر بر پایه متدهای رویدادی کنترل‌ها استوار است.

فعال‌سازی منبع (Source)

برای فعال کردن کشیدن از یک کنترل (مثلاً یک ListBox یا یک Panel)، باید:

الف) تشخیص شروع عملیات: از رویداد MouseDown یا MouseMove استفاده می‌کنیم تا تشخیص دهیم کاربر قصد شروع Drag را دارد. معمولاً این کار زمانی انجام می‌شود که ماوس در حالی که دکمه چپ آن فشرده شده، مسافت مشخصی را طی کند.

private void listBox1_MouseDown(object sender, MouseEventArgs e)
{
    if (e.Button == MouseButtons.Left && listBox1.SelectedItems.Count > 0)
    {
        // آماده‌سازی داده‌ها برای Drag
        string[] selectedItems = listBox1.SelectedItems.Cast<string>().ToArray();
        // ایجاد شیء داده‌ای
        DataObject data = new DataObject(DataFormats.Text, string.Join("\n", selectedItems));

        // شروع عملیات Drag.
        // Copy: کپی داده‌ها
        // Move: جابجایی داده‌ها
        DragDropEffects result = listBox1.DoDragDrop(data, DragDropEffects.Copy | DragDropEffects.Move);

        // پس از اتمام Drag (در صورت Move بودن) می‌توانیم عملیات حذف را انجام دهیم
        if (result == DragDropEffects.Move)
        {
            // منطق حذف آیتم‌ها از لیست باکس منبع
        }
    }
}

ب) متد DoDragDrop: این متد هسته مرکزی شروع عملیات است. پارامتر اول، شیء داده‌ای (Data Object) است که حاوی داده‌های مورد نظر برای انتقال است، و پارامتر دوم، افکت‌های مجاز (مانند کپی، انتقال، یا لینک) را مشخص می‌کند.

فعال‌سازی هدف (Destination)

کنترل هدف (مثلاً یک TextBox، Panel یا PictureBox) برای پذیرش عملیات، نیاز به فعال‌سازی قابلیت پذیرش Drag & Drop دارد و باید سه رویداد اصلی را مدیریت کند.

الف) فعال‌سازی پذیرش: ویژگی AllowDrop کنترل هدف باید روی true تنظیم شود.

// در متد سازنده فرم (Constructor) یا طراح (Designer)
textBox1.AllowDrop = true;

ب) رویداد DragEnter: هنگامی که ماوس حاوی داده‌ی کشیده شده وارد محدوده کنترل هدف می‌شود، این رویداد فراخوانی می‌شود. هدف در این مرحله تصمیم می‌گیرد که آیا داده‌ها را می‌پذیرد یا خیر.

private void textBox1_DragEnter(object sender, DragEventArgs e)
{
    // بررسی می‌کنیم آیا داده‌ی در حال انتقال، از نوع Text است یا خیر
    if (e.Data.GetDataPresent(DataFormats.Text))
    {
        // اگر متن باشد، افکت مجاز را مشخص می‌کنیم (مثلاً Copy)
        e.Effect = DragDropEffects.Copy;
    }
    else
    {
        // در غیر این صورت، Drag را نمی‌پذیریم (هیچ افکتی)
        e.Effect = DragDropEffects.None;
    }
}

ج) رویداد DragDrop: زمانی که کاربر دکمه ماوس را در محدوده کنترل هدف رها می‌کند، این رویداد رخ می‌دهد. در اینجا باید داده‌ها را از شیء داده (Data Object) استخراج کرده و آن‌ها را به کنترل هدف اضافه کنیم.

private void textBox1_DragDrop(object sender, DragEventArgs e)
{
    // بررسی نهایی برای اطمینان از وجود داده متنی
    if (e.Data.GetDataPresent(DataFormats.Text))
    {
        // استخراج داده‌ها
        string data = e.Data.GetData(DataFormats.Text).ToString();

        // انجام عملیات رهاسازی (مثلاً افزودن متن به TextBox)
        textBox1.Text += data + Environment.NewLine;

        // تنظیم افکت نهایی روی شیء داده‌ای که به متد DoDragDrop بازگردانده می‌شود
        e.Effect = DragDropEffects.Copy;
    }
}

د) رویداد DragOver (اختیاری): این رویداد به طور مداوم هنگامی که ماوس در حال حرکت بر روی هدف است، فراخوانی می‌شود و برای ارائه بازخورد بصری به کاربر بسیار مفید است (مثلاً تغییر مکان‌نما یا تغییر ظاهر کنترل هدف).

کشیدن و رها کردن فایل‌ها از خارج برنامه

برای فعال کردن رهاسازی فایل‌ها از ویندوز اکسپلورر، کافی است نوع داده‌ی مورد انتظار در رویداد DragEnter را روی DataFormats.FileDrop تنظیم کنیم و در رویداد DragDrop، آرایه‌ای از مسیرهای فایل (string[]) را دریافت کنیم:

private void panel1_DragEnter(object sender, DragEventArgs e)
{
    if (e.Data.GetDataPresent(DataFormats.FileDrop))
    {
        e.Effect = DragDropEffects.Copy;
    }
    else
    {
        e.Effect = DragDropEffects.None;
    }
}

private void panel1_DragDrop(object sender, DragEventArgs e)
{
    // دریافت آرایه‌ای از مسیر فایل‌ها
    string[] files = (string[])e.Data.GetData(DataFormats.FileDrop);
    foreach (string file in files)
    {
        // منطق پردازش فایل (مثلاً نمایش نام فایل)
        MessageBox.Show("فایل رها شد: " + file);
    }
}

پیاده‌سازی Drag & Drop در WPF با C#

چارچوب WPF (Windows Presentation Foundation) یک مدل Drag & Drop پیشرفته‌تر دارد که به طور عمیق با ویژگی‌های وابستگی (Dependency Properties) و روت شده (Routed Events) ادغام شده است. WPF به طور پیش‌فرض قابلیت Drag & Drop را فعال‌تر کرده است.

فعال‌سازی منبع (Source) در WPF

در WPF، شروع عملیات Drag معمولاً با رویداد MouseMove کنترل می‌شود، اما به جای متد کنترل، از متد استاتیک DragDrop.DoDragDrop استفاده می‌شود.

// در فایل code-behind (C#)
private void textBlock1_MouseMove(object sender, MouseEventArgs e)
{
    // بررسی شرایط شروع (مثلاً زمانی که دکمه چپ ماوس فشرده شده است)
    if (e.LeftButton == MouseButtonState.Pressed)
    {
        TextBlock textBlock = sender as TextBlock;
        if (textBlock != null)
        {
            // 1. آماده‌سازی شیء داده‌ای (Data Object)
            DataObject data = new DataObject(DataFormats.Text, textBlock.Text);

            // 2. شروع عملیات Drag
            DragDrop.DoDragDrop(textBlock, data, DragDropEffects.Copy | DragDropEffects.Move);
        }
    }
}

فعال‌سازی هدف (Destination) در WPF

برای فعال‌سازی کنترل هدف (مانند یک StackPanel یا Border):

الف) تنظیم خواص XAML: برای فعال‌سازی پذیرش Drag & Drop، باید ویژگی‌های AllowDrop و PreviewDragOver (برای بازخورد) را در XAML تنظیم کنیم.

<StackPanel Background="LightGray" AllowDrop="True" DragOver="StackPanel_DragOver" Drop="StackPanel_Drop">
    <TextBlock>اینجا رها کنید</TextBlock>
</StackPanel>

ب) رویداد DragOver (برای بازخورد): این رویداد معادل DragEnter و DragOver در WinForms است و برای تعیین افکت مجاز استفاده می‌شود. نکته مهم در WPF، تنظیم e.Handled = true است تا مطمئن شویم رویداد به طور کامل مدیریت شده است.

private void StackPanel_DragOver(object sender, DragEventArgs e)
{
    // بررسی می‌کنیم آیا داده Text وجود دارد
    if (e.Data.GetDataPresent(DataFormats.Text))
    {
        e.Effects = DragDropEffects.Copy; // یا Move
    }
    else
    {
        e.Effects = DragDropEffects.None;
    }

    // اعلام اینکه رویداد مدیریت شده است
    e.Handled = true;
}

ج) رویداد Drop (نهایی‌سازی): عملیات نهایی رهاسازی با رویداد Drop انجام می‌شود.

private void StackPanel_Drop(object sender, DragEventArgs e)
{
    if (e.Data.GetDataPresent(DataFormats.Text))
    {
        string data = e.Data.GetData(DataFormats.Text) as string;

        // ایجاد یک کنترل جدید برای نمایش داده‌های رها شده
        TextBlock newTextBlock = new TextBlock()
        {
            Text = "رها شده: " + data,
            Margin = new Thickness(5)
        };

        // افزودن به کنترل StackPanel
        StackPanel panel = sender as StackPanel;
        panel.Children.Add(newTextBlock);
    }
}

ملاحظات پیشرفته و بهترین شیوه‌ها

داده‌های سفارشی (Custom Data)

علاوه بر داده‌های استاندارد (متن، فایل، تصویر)، می‌توانیم انواع داده‌های سفارشی را برای انتقال بین کنترل‌های خود تعریف کنیم. کافی است در هنگام ساخت DataObject، یک نام رشته‌ای منحصربه‌فرد برای فرمت داده‌ی خود تعیین کرده و در کنترل هدف نیز همان نام را برای دریافت داده‌ها استفاده کنیم:

// در منبع
DataObject data = new DataObject("MyCustomFormat", myComplexObject);

// در هدف
if (e.Data.GetDataPresent("MyCustomFormat"))
{
    MyComplexObject obj = (MyComplexObject)e.Data.GetData("MyCustomFormat");
    // استفاده از شیء
}

بازخورد بصری (Visual Feedback)

بازخورد بصری مناسب به کاربر کمک می‌کند تا درک کند که آیا عملیات Drag مجاز است یا خیر.

• تغییر مکان‌نما: در WinForms، تنظیم e.Effect در رویداد DragEnter و DragOver به طور خودکار مکان‌نما را به شکل مناسب (مانند علامت کپی یا جابجایی) تغییر می‌دهد.

• تغییر ظاهر هدف: در WPF و WinForms، می‌توان در رویداد DragEnter یا DragOver، رنگ پس‌زمینه (Background) یا حاشیه (Border) کنترل هدف را موقتاً تغییر داد و در رویداد DragLeave آن را به حالت اول بازگرداند.

نتیجه‌گیری

قابلیت Drag & Drop یک استاندارد اساسی در طراحی رابط‌های کاربری مدرن ویندوز است. چه از WinForms با مدل رویدادی صریح آن و چه از WPF با سیستم رویدادهای روت شده و انعطاف‌پذیرش استفاده کنید، پیاده‌سازی موفق این ویژگی مستلزم درک دقیق از مفاهیم منبع، هدف و شیء داده‌ای و مدیریت صحیح رویدادهای کلیدی نظیر DragEnter/DragOver و DragDrop است. با استفاده از زبان سی‌شارپ، توسعه‌دهندگان می‌توانند به راحتی این قابلیت را اضافه کرده و تجربه کاربری برنامه‌های دسکتاپ خود را به سطح بالاتری ارتقاء دهند.